CHƯƠNG 2 :   VĂN CHƯƠNG THỜI MINH - THANH
HOÀN CẢNH LỊCH SỬ XÃ HỘI
TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN VĂN CHƯƠNG


            Giai đoạn văn chương này trải dài trên hai triều đại. Ðó là triều đại nhà Ngô  nước Minh (Hán tộc) và triều đại nhà Thanh (Ngoại tộc). Tuy là hai triều đại khác nhau, nhưng bản chất của chúng lại có nhiều nét giống nhau.
            Giai đoạn văn chương này bắt đầu tính từ 1368 đến1840 là năm nổ ra cuộc chiến tranh Nha phiến ở Trung Quốc và cũng là năm mà yếu tố tư bản chủ nghĩa đã xâm nhập sâu vào xã hội Trung Quốc.
Ðây là giai đoạn mà yếu tố tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh nhất chưa từng có trước đó trong lịch sử Trung Quốc.
            *Về văn chương:
                        _ Ðây là giai đoạn phát triển cuối cùng của văn chương cổ điển Trung Quốc, có nhiều yếu tố mới nảy nở, tạo điều kiện cho văn chương thời cận-hiện đại sau này phát triển.
                        _ Giai đoạn văn chương thời Minh-Thanh có sự phát triển rực rỡ của tiểu thuyết cổ điển.
I. HOÀN CẢNH LỊCH SỬ XÃ HỘI


            Sau thời gian ngót 100 năm liên tục đấu tranh, nhân dân Trung Quốc đã dành được độc lập bằng thắng lợi của cuộc khởi nghĩa do Chu Nguyên Chương lãnh đạo vào năm 1368. Chu Nguyên Chương đã thiết lập triều đại nhà Ngô và đặt tên nước là nước Minh, tồn tại từ năm 1368 đến năm 1644. Ðây là triều đại đế vương chuyên chế cuối cùng của người Hán. Trong lịch sử Trung Quốc, Chu Nguyên Chương là vị anh hùng thứ hai xuất thân từ nông dân sau Lưu Bang (Hán Cao Tổ). Vì vậy buổi đầu của triều Ngô nước Minh, Chu Nguyên Chương đã ban bố một số sách tiến bộ, kích thích sự phát triển sản xuất nông nghiệp.
             Lúc này nhân dân Trung Quốc muốn có một chính quyền trung ương mạnh để thúc đẩy sự phát triển của sức sản xuất. Nhưng triều đình nhà Ngô nước Minh lại nhanh chóng đi vào con đường chuyên chế cực đoan, nên nhiều phong trào khởi nghĩa của nông dân đã nổ ra và lật đổ triều đại nhà Ngô nước Minh vào năm 1644.
            Giai cấp địa chủ nhà Minh đã đầu hàng và đón tiếp quân xâm lược Mãn Thanh. Người Mãn Thanh ở vùng Ðông Bắc Trung Quốc. Khi họ vào xâm lược Trung Quốc thì dân tộc họ còn nằm trong tình trạng lạc hậu. Từ đây trong xã hội Trung Quốc có hai mâu thuẫn :đó là mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp, nổi bật là mâu thuẫn dân tộc. Nhà Thanh khi vào xâm lược Trung Quốc đã giữ nguyên những thể chế cũ của nhà Minh. Vì vậy tính chất xã hội không có gì thay đổi lớn. Tuy là hai triều đại khác nhau nhưng về cơ bản tính chất của nó rất giống nhau.
            1. Kinh tế:
            a. Nông nghiệp: Nông  nghiệp thời  Minh có  phần  phát triển  hơn so với
thời Nguyên, đặc biệt là ở buổi đầu của nó. Chu Nguyên Chương đã ban bố một số chủ trương tiến bộ như quân cấp ruộng đất và phát triển thủy lợi.
            Tuy nhiên, đó chỉ là sự phát triển của nông nghiệp đầu đời Minh. Còn ở các thời điểm sau đó thì nông nghiệp Trung Quốc lại có phần sa sút. Sở dĩ có sự sa sút ấy là bởi yếu tố tư bản thương nghiệp xâm nhập sâu vào nông thôn, khiến cho nông dân Trung Quốc lâm vào tình trạng phá sản. Người nông dân phải bỏ ruộng đất để đi tha phương cầu thực. Mặt khác, ruộng đất của nông dân bị địa chủ người Hán chiếm đoạt. Vì vậy, một số nông dân bị biến thành nông nô hoặc công nô.
                        b. Công-Thương nghiệp: Công-thương nghiệp giai đạo này phát triển mạnh hơn nhiều so với thời Nguyên.Yếu tố tư bản chủ nghĩa không chỉ phát sinh trong lòng xã hội Trung Quốc mà còn từ các nước Tây Âu xâm nhập vào. Nhiều ngành thủ công nghiệp ở các đô thị lớn phát triển mạnh như vùng Ðại Ðô (Bắc Kinh). Vì vậy tầng lớp thị dân phát triển mạnh. Ở Trung Quốc thời này đã xuất hiện nhiều xưởng luyện sắt, làm thủy tinh, làm đồ sứ, nghề dệt tơ lụa, len dạ, gấm vóc, kỹ nghệ in ấn rất phát triển.
            Thương nghiệp Trung Quốc thời này phát triển mạnh. Trung Quốc đã có một đội thương thuyền lớn, đi lại buôn bán với nhiều nước ở vùng Ðông Nam Châu Á và Châu Phi.Từ 1405 đến 1430, đội thương thuyền này đã đi lại buôn bán với các ở những khu vực nói trên đến bảy lần.
            Thời này chủ nghĩa tư bản phương Tây phát triển mạnh rất cần thị trường nên họ đã bắt đầu dòm ngó Trung Quốc. Bồ Ðào Nha là nước đầu tiên đến Trung Quốc. Kế đó là Tây Ban Nha, Hà Lan , Anh.
            2