MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

TÌNH TRẠNG HỌC SINH YẾU KÉM

MÔN NGỮ VĂN

• Căn cứ vào sự chỉ đạo của SGD-ĐT Bình Dương và PGD-ĐT huyện Bến Cát về việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2012-2013, thực hiện tốt chủ đề năm học:     “Tiếp tục đổi mới công tác quản lí, nâng cao chất lượng toàn diện”.
• Căn cứ vào kế hoạch chuyên môn của nhà trường năm học 2012-2013.
• Căn cứ vào tình hình chất lượng năm học 2011 – 2012 và chất lượng đầu năm học 2012-2013 của học sinh (qua bài khảo sát đầu năm học) Trường THCS Phú An đã đưa ra một số giải pháp khắc phục tình trạng học sinh yếu kém ở các bộ môn như sau:

1. A.         MỤC ĐÍCH YÊU CẦU

-       Vấn đề học sinh yếu kém hiện nay luôn được xã hội quan tâm và tìm giải pháp khắc phục. Để đưa nền giáo dục nước nhà phát triển toàn diện thì người giáo viên không những chỉ biết dạy mà còn phải biết nghiên cứu những phương pháp tối ưu nhất, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, hạ thấp dần tỉ lệ học sinh yếu kém.

-       Giúp học sinh yếu, kém củng cố kiến thức cơ bản, bổ trợ những kiến thức học sinh bị hỏng từ các lớp dưới.

-       Đồng thời giúp các em có thói quen độc lâp suy nghĩ, tự giác trong học tập, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và hạn chế học sinh lưu ban. Thực hiện tốt “Nói không với học sinh ngồi nhầm lớp”.

-       Mặt khác, nếu chúng ta quan tâm hơn đến việc giúp đỡ học sinh yếu, kém thì sẽ làm cho các em tự tin hơn khi đến lớp, công tác duy trì sĩ số mới được đảm bảo, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trung học cơ sở ở địa phương.

-       Với những thực tế trên, ngay từ đầu năm học, các tổ chuyên môn của trường chúng tôi luôn chú ý quan tâm đến việc tìm “giải pháp để khắc phục học sinh yếu, kém”, luôn tìm ra những biện pháp nhằm dẫn dắt các em học tốt hơn,… Đây sẽ là nền tảng, là động lực thúc đẩy các em tiếp thu bài đầy đủ, trau dồi tri thức và tiếp tục vươn xa trên con đường học vấn của mình. Tạo điều kiện tốt cho việc xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

Đó chính là lý do mà trường chúng tôi muốn trao đổi, chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp trường bạn,… để tìm ra giải pháp tốt nhất giúp đỡ học sinh yếu, kém để đi vào chất lượng thực trong giáo dục.

1. B.         NỘI DUNG :
   1.       I.            ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH TRƯỜNG

Trường THCS Phú An được thành lập vào tháng 3 năm 2010, trên cơ sở tách ra từ trường THPT Tây Nam.

1. 1.       Về đội ngũ cán bộ giáo viên - công nhân viên

-         Tổng số: 66 (trong đó nữ chiếm 51).

+       Cán bộ giáo viên: 59.

+       Công nhân viên: 7.

-         Trình độ chuyên môn giáo viên  34/59 Đại học trở lên đạt 57,63%.

1. 2.       Biên chế tổ

Tổ chuyên môn: 8 tổ; Tổ hành chính: 1 tổ.

1. 3.       Tình hình học sinh

-         Tổng số học sinh/lớp: 1095 học sinh/28 lớp.

+       Khối 6: 356 học sinh/9 lớp.

+       Khối 7: 306 học sinh/8 lớp.

+       Khối 8: 227 học sinh/6 lớp.

+       Khối 9: 206 học sinh/5 lớp.

1. 4.       Những thuận lợi và khó khăn

a)        Thuận lợi

-         Được sự quan tâm. Chỉ đạo sâu sát của lãnh đạo ngành.

-         Có sự quan tâm giúp đỡ của chính quyền địa phương và Hội cha mẹ học sinh.

-         Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn trở lên, nhiệt tình trong công tác.

-         Đa số học sinh có động cơ và thái độ học tập đúng đắn.

-         Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học được xây dựng và cấp mới.

b)       Khó khăn

-         Đầu vào lớp 6 100% không có tuyển sinh nên nhiều học sinh học rất yếu, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng chung của trường.

-         Một bộ phận học sinh còn lơ là chưa tích cực trong học tập và rèn luyện.

-         Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến con em, còn phó mặc cho nhà trường.

-         Học sinh nhập cư tạm trú theo cha mẹ đi làm ăn chiếm khoảng 1/3 số lượng học sinh toàn trường do  đó chất lượng cũng bị ảnh hưởng.

-         Trang thiết bị dạy học còn thiếu so với nhu cầu thực tế.(cả trường chỉ có một máy chiếu) nên việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy còn gặp nhiều khó khăn.

-         Do đồng chí hiệu phó còn đi học, công việc của đơn vị nhiều, đội ngũ giáo viên và học sinh đông cho nên việc quản lí chưa chặt chẽ, chỉ đạo chưa kịp thời một số hoạt động.

1.    II.            THỰC TRẠNG

-         Hiện nay, vấn đề học sinh yếu, kém  chiếm khá nhiều trong mỗi lớp học nói chung và trong từng bộ môn nói riêng làm ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả giáo dục. Học sinh đến lớp không học bài cũ, soạn bài mới, không tiếp thu được bài giảng của giáo viên, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng chung của trường, của ngành.

-         Trong quá trình giáo dục, để đạt hiệu quả cao, điều đó không dễ một chút nào. Bởi vì thực tế trong một lớp học bao giờ cũng có sự chênh lệch về trình độ tiếp thu của học sinh và nhất là học sinh yếu, kém. Đối với học sinh yếu, kém thì đây quả là một gánh nặng khó vượt qua để kịp các bạn trong lớp. Vậy nguyên nhân yếu kém do đâu? Chúng  ta phải  làm gì để thúc đẩy và tạo cho các em có động cơ học tập đúng đắn và hiệu quả? Đó là vấn đề đặt ra mà mỗi chúng ta cần có hướng giải quyết.

1. III.            TÌM HIỂU NGUYÊN NHÂN CHUNG DẪN ĐẾN HỌC SINH YẾU KÉM
2. 1.     Nguyên nhân chủ quan

-         Một số không nhỏ học sinh chưa tự giác, chưa có động cơ học tập đúng đắn, chưa có phương pháp học hợp lí, ở trường cũng như ở nhà.

-         Học sinh lười học, lười suy nghĩ, không dành thời gian cho việc học bài cũ, chuẩn bị bài mới,các em chỉ học đối phó còn trông chờ thầy cô giải giúp.

-         Do mất căn bản từ các lớp dưới.

-         Khả năng phân tích, tổng hợp, so sánh còn hạn chế chưa mạnh dạn phát biểu thiếu tự tin trong học tập do hiểu chưa sâu, nắm kiến thức chưa chắc; đôi khi hay mặc cảm không dám hỏi thầy cô hoặc bạn bè.

-         Thiếu sự quan tâm của gia đình (một số gia đình hoàn cảnh khó khăn phải lao động kiếm tiền cho nên không có thời gian quan tâm đến việc học của con em)

-         Học sinh lười đọc sách mặc dù đã phát động phong trào và hướng dẫn; một số em tư chất phát triển kém, tiếp thu bài chậm.

-         Đa số học sinh ỷ lại vào sách tham khảo, sách hướng hẫn, sách giải có sẵn ngoài thị trường, không chịu đầu tư tìm hiểu.

1. 2.     Nguyên nhân khách quan

-         Xã hội phát triển, nhiều trò chơi giải trí vô bổ như games, chat qua mạng, tin nhắn điện thoại đã ảnh hưởng rất lớn đến việc học của các em.

-         Điều kiện học tập của học sinh thời nay tốt hơn trước rất nhiều. Ngoài sách giáo khoa, học sinh còn được trang bị khá nhiều loại sách tham khảo, sách nâng cao… Phải chăng do bị “bội thực” từ các loại sách tham khảo nên nhiều em không hề biết cách tự học, tự sáng tạo, tự đào sâu kiến thức.

-         Hệ thống câu hỏi gợi mở, dẫn dắt của giáo viên chưa logic, chưa phù hợp cho từng đối tượng học sinh.

-         Việc sử dụng ĐDDH trực quan, hình ảnh, thí nghiệm còn hạn chế, chưa khai thác hết tác dụng của ĐDDH (nhiều khi còn mang hình thức đối phó).

-         Chưa xử lí hết các tình huống tiết dạy, việc tổ chức các hoạt động còn mang tính hình thức chưa thực sự phù hợp và có hiệu quả, năng lực tổ chức giờ học theo nhóm, theo đối tượng học sinh còn hạn chế.

-         Chưa động viên, tuyên dương kịp thời những học sinh có dấu hiệu tiến bộ.

-         Một số giáo viên chưa đầu tư mạnh vào công tác soạn giảng.

1. IV.            MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC HỌC SINH YẾU KÉM

Do đặc thù của mỗi môn học khác nhau nên việc đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng  học sinh yếu kém từng bộ môn cũng có sự khác nhau. Chính vì thế, trong buổi sinh hoạt chuyên đề hôm nay, chúng ta sẽ lắng nghe từng tổ chuyên môn sẽ nêu cụ thể nguyên nhân và giải pháp khắc phục học sinh yếu kém trong bộ môn của tổ mình.

*GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC HỌC SINH YẾU KÉM: TỔ NGỮ VĂN

1.Thực trạng:

Như chúng ta đã biết, bên cạnh bộ môn toán, ngữ văn là môn chiếm khá nhiều tiết trong tuần và cũng là môn học rất quan trọng. Thế nhưng nhiều học sinh bây giờ không hào hứng thích thú lắm với việc học môn văn. Đấy là một sự thực, lời nhận xét của hầu hết giáo viên dạy văn tổ tôi khi nói về học trò của mình. Với những lý do khách quan và chủ quan khác nhau khiến cho việc học của học sinh ngày càng sút kém…Điều đó làm cho người trực tiếp giảng dạy bộ môn luôn trăn trở băn khoăn. Vậy làm thế nào để khắc phục tình trạng học sinh yếu kém? Làm thế nào để hướng tầm nhìn, niềm say mê, yêu thích của các em về bộ môn văn học? Đó là điều mà tổ Ngữ văn chúng tôi luôn đặt ra để trao đổi, bàn bạc và tìm ra cách giải quyết.

Đầu năm, trường tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng hai môn Toán và Văn. Sau khi chấm bài và thống kê điểm, thật sự chúng tôi rất buồn vì chất lượng làm bài của các em không như mong muốn . Số bài yếu kém của các em rất nhiều. Đây là bản thống kê khào sát chất lượng đầu năm môn văn.

BẢN THỐNG KÊ ĐIỂM KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM

          Đứng trước thực trạng học sinh yếu kém như thế.tổ Ngữ văn chúng tôi ngồi lại với nhau, bàn bạc, thảo luận, tìm hiểu nguyên nhân vì sao học sinh yếu kém, để tìm ra giải pháp khắc phục

2.Tìm hiểu nguyên nhân vì sao học sinh yếu kém:

           2.1.Phát phiếu khảo sát thông tin:

Vì số lượng học sinh trường  khá đông nên chúng tôi chỉ in 300 phiếu khảo sát và phát ngẫu nhiên chia đều cho các lớp để tạo được tính khách quan.

           Khối 6: 70 phiếu.

           Khối 7: 70 phiếu.

           Khối 8: 80 phiếu.

           Khối 9: 80 phiếu.  

Đây là mẫu phiếu khảo sát :    

      Phòng GD huyện Bến Cát

      Trường THCS Phú An                

      Lớp :                                         PHIẾU KHẢO SÁT THÔNG TIN

Câu 1. Kết quả học môn Văn năm học 2011-2012 của em là

A. Giỏi (8,0 trở lên)                                        B. Khá (6,5 - 7,9)

C. TB (5,0 - 6,4)                                             D. Yếu, kém (dưới 5,0)

Câu 2. Trong các môn học em thích nhất môn nào ?

A. Toán                B. Văn                  C. Anh văn

D. Các môn năng khiếu (Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục)

E. Môn khác: ............................................................................................

Câu 3. Em có thích môn Văn không ?

A. Thích                         B. Không thích               C. Bình thường

 Vì sao ?............................................................................................................

Câu 4. Thời gian để em học và chuẩn bị cho môn Văn là:

A. 5’ – 15 phút                                                           B. 30 – 45 phút

C.45 - 60 phút                                                            D.60 - 90  phút

Câu 5. Em đã chuẩn bị bài mới bằng cách

A. Đọc văn bản, tự suy nghĩ trả lời

B. Chép từ sách học tốt

C. Chép từ vở bài soạn của bạn

D. Chỉ soạn những câu mình biết, những câu khó thì xem sách tham khảo.

E. Không đọc bài

G. Chỉ đọc bài, không soạn trước.

H. Cách khác: ...........................................................................................

Câu 6. Em có thích đọc sách không?

A. Có                                                     B. Không

Vì sao? .....................................................................................................

Câu 7: Hãy nêu phương pháp học môn văn của em?

                                      Cảm ơn các em đã trao đổi thông tin

Sau đó, chúng tôi thu phiếu về và thống kê kết quả như sau:

2.2.Thống kê kết quả khảo sát

                             THỐNG KÊ  KẾT QUẢ KHẢO SÁT

Câu 1. Kết quả học môn Văn năm học 2011-2012 của em là

A. Giỏi (8,0 trở lên) :15 (5%)                      B. Khá (6,5 - 7,9): 50 (16.6 %)

C. TB (5,0 - 6,4) : 193 (64.3%)                            D. Yếu, kém (dưới 5,0) :42  (14%)

Câu 2. Trong các môn học em thích nhất môn nào ?

A. Toán : 60 (20%)                  B. Văn:  55 (18.3%)       C. Anh văn: 48 (16%)

D. Các môn năng khiếu (Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục) : 112 ( 37.3%)

E. Môn khác: 25  (8.3%)

Câu 3. Em có thích môn Văn không ?

A. Thích : 60 (20%)     B. Không thích: 87(29%)  C. Bình thường: 153 (51.%)

 Vì sao ? – Thích: Vì cô giảng bài hay,giọng cô đọc thơ truyền cảm, có nhiều tác phẩm truyện cảm động, hấp dẫn.

-         Không thích:bài dài, văn bản có nhiều tác giả năm sinh, năm mất, quê quán gần giống nhau, dễ nhầm lẫn, năm sáng tác  khó nhớ. Cô bắt học thuộc thơ nhiều nên học không nổi, tập làm văn khó, không có ý làm bài, văn khó đạt điểm cao.

Câu 4. Thời gian để em học và chuẩn bị cho môn Văn là:

A. 5’ – 15 phút: 90 (30%)            B. 30 – 45 phút :   161 (53.6%)

C.45 – 60 phút : 35 (11.6%)         D. 60 – 90 phút:    14 (4.6%)

Câu 5. Em đã chuẩn bị bài mới bằng cách

A. Đọc văn bản, tự suy nghĩ trả lời  : 45 (15%)

B. Chép từ sách học tốt  :                 105 (35%)

C. Chép từ vở bài soạn của bạn:       44 (14.6%)

D. Chỉ soạn những câu mình biết:    56 (18.6%)

E. Không đọc bài   :                          15 (5%)

G. Chỉ đọc bài, không soạn trước:    35 (11.6%)

H. Cách khác:  0

Câu 6. Em có thích đọc sách không?

A. Có  :   48 (16%)                                    B. Không : 252 (84%)

Vì sao?  - Thích: vì có nhiều điều thú vị như truyện cổ tích, truyện cười đọc thấy vui

-         Không thích:Vì sách không có gì hay,đọc buồn ngủ, xem phim hoặc những chương trình giải trí thích hơn.vả lại không có thời gian

Câu 7. Em đã học môn Văn bằng phương pháp nào ?

-         Xem sách học tốt

-         Học thuộc bài

-         Lên lớp nghe cô giảng, chép bài đầy đủ.

2.3.Lắng nghe học sinh nói:

Để hiểu rõ hơn nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh yếu kém, chúng tôi tiến hành thực hiện cuộc phỏng vấn nho nhỏ với chủ đề: “ lắng nghe học sinh nói”, để hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của các em. Học sinh yếu kém có nhiều nguyên nhân khác nhau. Để giúp các em cải thiện  được việc học có hiệu quả hơn, giáo viên phải tìm hiểu rõ nguyên nhân xuất phát từ đâu? Cần tạo điều kiện cho các em tự nói ra nguyên nhân.(clip đính kèm)

Tính hiệu quả của việc làm này ở chỗ, các em tự trình bày nguyên nhân vì sao các em không thích học hay việc vận dụng kiến thức vào việc giải bài tập như thế nào hoặc những nguyên nhân khác tác động đến nhận thức của các em. Một

Khi các em tự nói ra những suy nghĩ của mình thì chính bản thân các em đã thực hiện một bước ý thức về việc học, bước còn lại giáo viên sẽ hướng dẫn, trợ giúp cho các em.

Với những thông tin xác thực thu thập được từ học sinh, tổ Ngữ văn chúng tôi tiếp tục thảo luận xây dựng và thống nhất phương pháp dạy phù hợp, giúp các em tự tin khắc phục tình trạng hiện tại, phấn đấu trong học tâp để có kết quả tốt hơn.

  3.Một số giải pháp khắc phục tình trạng học sinh yếu kém môn Ngữ văn:                          

3.1 Trao đổi trực tiếp với phụ huynh học sinh

-        Tạo cơ hội gặp gỡ trực tiếp với phụ huynh, đối với những học sinh yếu kém, giáo viên phải yêu cầu phụ huynh hợp tác, đưa ra hướng khắc phục vì mục tiêu, kế hoạch chung của lớp, của trường,…

-        Hợp tác giữa phụ huynh và giáo viên là điều cần thiết để học tập và rèn luyện. Qua đó giáo viên sẽ thông tin kịp thời đến phụ huynh về kết quả học tập của các em, giáo viên và phụ huynh phải có sự liên kết hai chiều nhằm có phương pháp tác động phù hợp đến khuyến khích các em tiến bộ.

3.2 Phân loại đối tượng học sinh để có phương pháp dạy phù hợp

-        Giáo viên cần xem xét, phân loại những học sinh yếu, kém đúng với những đặc điểm vốn có của các em để lựa chọn phương pháp giúp đỡ phù hợp. Đưa ra nội dung bài tập phù hợp với kiến thức để học sinh có thể luyện tập kiến thức mới và ôn lại kiến thức đã học, có câu hỏi từ dễ đến khó cho các đối tượng. Đây là giải pháp hữu hiệu, giáo viên chú ý đến từng đối tượng học sinh yếu kém dạy chậm, kĩ, giúp học sinh lấy lại một phần những kiến thức đã hỏng.

-        Trong giờ phụ đạo, giáo viên nên quan tâm hơn đối với những học sinh yếu, gọi các em lên bảng để hướng dẫn các em viết câu, trình bày đoạn văn, chuyển ý, sử dụng các phép liên kết đồng thời giúp các em nhận ra những lỗi sai cơ bản để các em sữa chữa khắc phục kịp thời.

3.3. Tạo cho học sinh môi trường học tập thân thiện:

-        Sự thân thiện của giáo viên là điều kiện cần để giúp học sinh đạt hiệu quả cao trong học tập. Thông qua cử chỉ, lời nói, ánh mắt, nụ cười,…giáo viên tạo sự gần gũi, cảm giác an toàn của học sinh, giúp các em có cơ hội bày tỏ những khó khăn trong học tập, trong cuộc sống…

-        Trong tiết học giáo viên không nên quá nghiêm khắc, gò bó, hoặc cáu gắt đối với học sinh, đừng làm cho các em thấy môn Văn quá khó và sợ môn học này, giáo viên phải xây dựng tốt mối quan hệ giữa thầy và trò, phải tạo một bầu không khí vui tươi giúp các em tiếp thu bài một cách thoải mái, nhẹ nhàng;,,,Điều đó tạo cho các em sự hứng thú trong học tập. Khi các em thấy yêu thích và gần gũi với môn học, thì việc tự giác học tập hoặc say mê học Văn sẽ là động lực rất lớn giúp người giáo viên thành công trong tiết dạy hơn

3.4. Giới thiệu sách và hướng dẫn học sinh đọc sách hợp lí.

-        Thực tế không thể phủ nhận được hiện nay học sinh không có thói quen đọc sách, đọc các tác phẩm văn học để tích lũy kiến thức, vốn từ, phục vụ cho việc học môn văn. Nếu có đọc thì các em cũng thích đọc truyện tranh như Doremon, Thám tử lừng danh Conan,…hoặc những loại sách giải trí không liên quan giúp ích cho việc học, chính vì thế giáo viên giới thiệu cho các em những quyển sách hay, ý nghĩa, bổ ích phục vụ cho việc học tập của các em.

-        Do học sinh lười đọc sách, tài liệu, xem thường  việc học thuộc thơ, nên khi làm văn thiếu dẫn chứng thơ, các chi tiết xoay quanh chủ đề của tác phẩm lại nhớ không chính xác, trình bày không chặt chẽ, ý mông lung, học văn nhưng học sinh không đọc tác phẩm, không nắm được cốt truyện, mà không nắm được cốt truyện, không nhớ nhân vật thì làm sao phân tích được.

-        Với tâm lí xem nhẹ tầm quan trọng của môn Văn, những học sinh rất lười đọc tác phẩm văn học. điều đáng nói là, dù không đọc tác phẩm nhưng học sinh vẫn có thể soạn bài, làm bài tập bình thường, bởi đã có sẵn các sách tham khảo , chỉ việc chép theo. Việc phụ thuộc nhiều vào sách tham khảo đã tạo ra sự ỷ lại về mặt tư duy và tâm lý tiếp thu bài giảng.

-        Việc đọc sách không bắt nguồn từ sự đam mê mà chủ yếu là học vẹt, học thuộc lòng.

-        Cần khơi gợi, đánh thức niềm say mê, hứng thú đọc sách từ các em.

-        Khi dạy văn bản, các em chịu khó đọc trước văn bản ở nhà xem như tiết dạy đã thành công 50%.

-        Giáo viên khuyến khích học sinh đọc sách bằng cách giới thiệu sách có liên quan trong giờ dạy, khi dạy một đoạn trích, giáo viên giới thiệu cho học sinh đọc tác phẩm, điều đó giúp cho học sinh hiểu rõ và thích đoạn trích hơn.

-        Hoặc trong phần kiểm tra bài cũ, ta đan xen hỏi một câu hỏi nhỏ về văn bản sẽ học ngày hôm nay để kiểm tra việc đọc sách của các em ở nhà. Vd: Có bao nhiêu nhân vật? Nhân vật chính là ai? Nhân vật đó có nét tính cách, phẩm chất gì đáng quý,...vv Nếu các em trả lời được ta sẽ cộng thêm điểm trả bài, như thế các em phấn khởi và hứng thú đọc sách hơn.

-        Khơi gợi, kích thích học sinh niềm say mê hứng thú đối với sách văn học nói chung, các tác phẩm văn học nói riêng không chỉ giúp cải thiện chất lượng dạy học văn trong nhà trường mà còn góp phần bồi đắp, làm phong phú đời sống làm tâm hồn tình cảm, hoàn thiện nhân cách của mỗi học sinh.

3.5. Quan sát và theo dõi từng hoạt động của các em bằng nhiều hình thức tổ chức.

-        Trong giờ dạy để tạo sự hứng thú học tập của các em, tạo không khí “Vui để học”, giáo viên nên tổ chức nhiều hình thức khác nhau như thi đua cá nhân,  thi đua theo nhóm, theo tổ, đố vui, đặt câu hỏi, bài tập ngoài sách giáo khoa có liên quan đến  bài học để kiểm tra kiến thức các em hoặc giao những bài tập cho các em thảo luận nhóm, và buộc các em đều tham gia, mỗi em đều tham gia đóng góp ý kiến của mình, đồng thời lắng nghe ý kiến của các bạn khác, Để hiểu thêm kiến thức.

-        Sau thời gian thảo luận, giáo viên có thể gọi bất kì em nào trong nhóm (không trừ những em yếu, kém) trình bày, động viên khuyến khích cho điểm, như thế các em sẽ tham gia tích cực hơn, hoặc những tiết đọc thêm, tôi dành thời gian cho các em đố vui văn học giữa các tổ bằng những câu hỏi kiểm tra kiến thức đã học của những tiết trước. Đồng thời kết hợp kiểm tra thường xuyên việc học của các em mỗi tiết học trên lớp nhằm rèn thói quen học bài và làm bài, kích thích hoạt động trí tuệ cho các em.

3.6 Động viên, khích lệ, tuyên dương kịp thời đối với những em có dấu hiệu tiến bộ.

Động viên, khích lệ, tuyên dương kịp thời có tác động rất lớn đối với những học sinh yếu, kém, chậm tiến bộ, tạo cho các em sự tự tin, phấn chấn trong học tập. Bởi vì điều đó:

-        Xác nhận sự tiến bộ của các em. Kích thích sự say mê hứng thú học tập, đồng thời giúp học sinh tự tin là mình học được, mình có thể giỏi như bạn. Từ đó sữa chữa hành vi sai lệch, kiềm chế sự bộc phát lười biếng, tập thói quen chu đáo và cẩn thận,…

-        Trong quá trình giảng dạy, chúng ta nên chú ý đến những em yếu, kém. Học sinh yếu vào lớp thường thụ động, ít tham gia đóng góp ý kiến xây dựng bài, ta nên đặt những câu hỏi dễ và tạo cơ hội cho các em trình bày ý kiến của mình. Dù câu trả lời của các em chưa thật sự đầy đủ, trọn vẹn ý mà ta mong muốn nhưng ta vẫn khen, tuyên dương trước lớp, động viên các em có tiến bộ để khuyến khích các em sự tự tin khi trả lời và hứng thú học tập hơn.

-        Ngược lại, nếu lạm dụng trách phạt sẽ hạn chế sự độc lập sáng tạo của học sinh.

3.7.Hướng dẫn học sinh phương pháp học tập tốt bộ môn ngữ văn

-        Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh yếu, kém. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu là do các em lười học và không biết phương pháp học tập. Chính vì thế, để giúp các em định hướng được phương pháp học tập tốt bộ môn, tôi cho các em nghe một số  bạn học sinh giỏi văn của lớp trình bày phương pháp học tốt của mình. Để các em tham khảo và định hướng cho bản thân.( clip đính kèm)

Sau đó giáo viên chốt lại và định hướng cho các em phương pháp học tốt môn Văn.

•        Phương pháp học tốt môn Văn:  Gồm bốn bước:

+ NGHE, ĐỌC, QUAN SÁT

+ HIẾU

+ NHỚ

+ VẬN DỤNG

-        Không học tủ nhưng cần có trọng tâm.

-        Bên cạnh ôn tập kiểm tra, cần rèn luyện kĩ năng làm bài, các kiểu bài tóm tắt tác giả, tác phẩm và giai đoạn văn học, kĩ năng phân tích đề, tìm ý, triển khai ý mở bài, kết bài, chuyển đoạn, trình bày diễn đạt…

-        Học văn theo ý, kết hợp tư duy và tái hiện.

+ Muốn nhớ thì phải hiểu.

+ Muốn hiểu thì phải chịu khó tìm tòi, suy nghĩ đọc bài, tài liệu tham khảo, chăm chú nghe giảng bài bằng cả niềm mê say.

-        Học văn không phải là ghi nhiều cho đầy trang giấy mà phải hiểu, nhớ và  biết  ghi lại các ý chính, ý hay, các phần quan trọng.

-        Gặp những vấn đề chưa hiểu, các em cứ mạnh dạn hỏi.

-        Tránh học thuộc lòng mà học theo phương pháp tái hiện.

-        Kiến thức càng sắp xếp khoa học, chặt chẽ , rành mạch bao nhiêu, càng dễ hiểu bấy nhiêu. Để tránh học vẹt, khi học văn các em không nên cầm sách học thuộc lòng mà nên học theo phương pháp tái hiện.

Như vậy học văn muốn đạt hiệu quả cao, các em phải học văn bằng chính cái đầu và trái tim của mình. Giáo viên chỉ là người hướng dẫn dìu dắt, đồng thời đánh giá, thẩm định kết quả chứ chúng ta làm thay,học thay, nghĩ thay cho các em.

3.8.Tạo sự hứng thú bằng cách hướng dẫn học sinh đi thực tế  và tổ chức các trò chơi mang tính “Vui để học”

Ngoài những kiến thức được thầy cô cung cấp trong sách vở, học sinh rất mong muốn được thầy cô cho đi thực tế để giúp các em có thêm kiến thức, mở rộng tầm nhìn, trang bị và bổ sung thêm  kiến thức đã học trên lớp, nhất là văn thuyết minh và miêu tả.Nếu làm được điều đó,chắc chắn rằng các em sẽ hứng thú và phấn khởi hơn khi học môn văn.

  Ví dụ  khi dạy văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh, về di tích lịch sử hoặc thuyết minh về các loài cây…Giáo viên cho học sinh đi thực tế đến địa đạo Củ Chi,đến Nhà tù Phú lợi hoặc Làng tre Phú An…vv chắc chắn rằng học sinh sẽ rất thích thú và phấn khởi vì các em có thêm kiến thức để làm  bài tốt hơn.

         - Khuyến khích học sinh thi kể chuyện theo sách ( kết hợp các phong trào               do Đội phát động) hoặc thi kể chuyện sách hè, thi kể chuyện trong tiết ngoại khóa, sinh hoạt ngoài giờ lên lớp…vv

         - Tạo sự hứng thú cho học sinh bằng các cuộc thi như: Rung chuông vàng, chiếc nón kì điệu, giải đáp ô chữ, hoặc tồ chức chuyên đề:  “Em yêu văn học dân gian, chúng em làm theo lời Bác …” Cho các em tham gia đóng kịch, ca hát…các em sẽ rất thích thú và phấn khởi.

         Thực tế cho thấy, qua mỗi cuộc thi như vậy, học sinh sẽ hứng thú hẳn lên, các em sẽ thích thú và yêu thích bộ môn hơn. Một khi các em yêu thích bộ môn, ý thức học tập được nâng dần thì tình hình học sinh yếu kém sẽ giảm xuống .

         4.Hiệu quả đạt được

          Qua các biện pháp nêu trên, đã giúp các em học sinh yếu kém bước đầu có sự tiến bộ rõ rệt, chất lượng học tập của các em được nâng dần. Tỉ lệ yếu kém đã giảm.Qua kết quả học tập  giữa học kì I, Tổ Ngữ văn chúng tôi rất vui mừng vì sự chuyển biến của các em, chúng tôi sẽ cố gắng hơn nữa để  có thật nhiều học sinh khá giỏi và học giảm tỉ lệ học sinh yếu kém đến mức thấp nhất .

CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN NGỮ VĂN GIỮA HỌC KÌ I

NĂM HỌC 2012 - 2013

5.Kết luận :

Không có phương pháp nào là vạn năng, muốn khắc phục tình trạng học sinh yếu kém, đồng thời tạo sự hứng thú, hướng niềm say mê và yêu thích các em đến với bộ môn văn thì giáo viên phải linh hoạt kết hợp nhiều phương pháp, phải yêu thương và giúp đỡ các em hết lòng, thực sự là người thầy “Tận tâm, tận lực, tận tụy hết lòng vì học sinh thân yêu”. Trong việc uốn nắn các em, giáo viên phải luôn giữ thái độ vui vẻ, thoải mái, nhẹ nhàng, không nóng vội, không dùng lời lẽ nặng nề với các em, xem học sinh là con em của mình, chia sẻ vui buồn, cùng lắng nghe ý kiến của các em để từ đó có biện pháp giảng dạy và giáo dục phù hợp với từng đối tượng học sinh. Tôi luôn tâm niệm và ghi nhớ lời Bác dạy: “ Người thầy giáo không phải dạy những câu, những chữ có sẵn mà phải dạy bằng cả tâm hồn mình”.

                                                 Xin trân trọng kính chào quý đồng nghiệp!

                                                                                    Phú An, Ngày 29 tháng 11 năm 2012

                                                                                                       Người trình bày

                                                                                                   Nguyễn Thanh Hiền